मनातलं..खूप खूप आतलं…….!!

माझा परीघ

इतक्या वर्षानंतर सुद्धा तश्शीच आहे नव्हाळी
तशीच कोवळी
काही फांद्या झाल्या असतील थोड्‍याशा जुन्या…
पण आतली ओल मात्र अगदी तश्शीच
भळाभळा वाहणारी !
एक छोटंसं मोग-याचं फुल सतत आसपास असावं…
तसा तुझा सहवास
हवाहवासा, ताजा, गंधाळलेला
इतकी सवय झालीये ना त्याची !!
कधी हेच मोग-याचं फुल अबोली बनतं ना…
तेव्हा मात्र मन कावरंबावरं व्हायला लागतं
अबोलीच्या मनातलं काढून घेणं फार फार कठीण !
पण एकदा का ही अबोली बहरुन गुलाबाची टप्पोरी कळी झाली ना……
की सगळं जगच गुलाबी होऊन जातं माझं !
…..
…
आता हा गुलाब… आणखीनच डौलदार झालाय
 डोळ्यांवर सोनेरी काड्यांचा चष्मा आलाय
केसातली ती चंदेरी वळणं… 
कानावरचे थोडेसे रुपेरी केस…
जास्तच रुबाबदार दिसतो आहेस !
गालांवरच्या त्या दोन खोल खळ्यांमधे तर मी कोसळतेच आहे कित्येक वर्षापासून !
तुझ्या डोळ्यातली मिश्किली….  माझा श्वास आहे
माझं जगणं, मरणं त्यावर अवलंबून आहे
कायमच एक सखा होऊन राहिलास
माझं बालपण टिकवलंस
वेडेपण गोंजारलंस…
तारुण्य जपलंस….!!
अतिशय समृद्ध आणि तृप्त आयुष्य दिलंस मला
तुझ्या परिघातच आहे माझं जग सारं
ते असंच राहू दे.

तुझी सखी

महाराष्ट्र मंडळाची मेल आली की फार उत्सुकता असते.  आता काय नवीन बघायला आणि अनुभवायला मिळणार….. ह्याचं कुतूहल कायम असंच राहणार…..नेहेमीसाठी.  कारण प्रत्येक वर्षी नवी कमिटी, नवा उत्साह, नवा जोश, नवी संकल्पना….. असं समीकरणच झालंय.  यावर्षीची कमिटी तर जुन्या, नव्या लोकांचा सुंदर मिलाफ आहे.  त्यामुळे सुरवात नक्कीच जबरदस्त असणार हे नक्कीच होतं.  झालंही अगदी तस्संच !!

दूरदर्शनच्या माध्यमातून जनमानसावर आपल्या शब्दप्रभूत्वाची छाप पाडणारे सुधीर गाडगीळ येणार असं एका सुरेख पत्रकानं सांगितलं.   त्यांना भेटलेली “मुलखावेगळी माणसं” ते आमच्यापुढे रंगवणार होते.  सूर्याच्या नव्या प्रवासासोबत आमचा ही २००९ चा प्रवास तीळाच्या स्नेहानं, गुळाच्या गोडीनं आणि सुधीर गाडगीळांच्या साथीनं अगदी जोशात होणार होता.

ती सुरेख सकाळ उजाडली.  सकाळी ९ वाजल्यापासून शाब पार्कच्या परिसरात रेशमी, हसरी सळसळ सुरु झाली आणि वाळवंटात मराठमोळा सुगंध पसरला.  पार्कच्या प्रवेशद्वारी सगळ्याचं अगत्याने स्वागत झालं.  हॉलमधे गेल्यावर हळदीकुंकू, तीळगुळाने गोड सुरवात झाली. ब-याच दिवसांनी एकमेकांना भेटत असल्यामुळे वातावरण चांगलंच गप्पिष्ट झालं होतं.  एकीकडे साड्‍या, दागिन्याची कौतुकं, तर दुसरीकडे रेशमी झब्ब्यांची गंभीर चर्चा !  त्यात सुधीर गाडगीळ कधी सामील झाले कळलंच नाही.  अतिशय साधं, लाघवी व्यक्तिमत्व, डोळ्यातली मिश्कीली मात्र अगदी तीच….!! इतक्या वर्षानंतरही हसूही तितकंच ताजं !  सगळ्यांशी अगदी आपुलकीनं बोलणं…. ! ३००० असामान्य लोकांना सामान्य लोकांपुढे बोलकं करणारा हा शब्दप्रभू इतका साधा असू शकतो ह्यावर विश्वासच बसला नाही.  कित्येकांनी त्या आठवणींना फोटोत बंदिस्त करुन घेतलं.

कार्यक्रमाला सुरवात झाली.  सांस्कृतिक सचिव प्रांजली ने नव्या कमिटीतर्फे सगळ्यांचं स्वागत केलं आणि नव्या कमिटीची सगळ्यांना ओळख करुन दिली.  अध्यक्ष सुरेश मराठेंच्या दीपप्रज्वलनाने कार्यक्रमाला सुरवात झाली.  पाहुण्याचं स्वागत आणि त्यांची ओळख.  अश्विनी नं अतिशय सुरेख शब्दात गाडगीळांची ओळख करुन दिली आणि प्रेक्षकांना गाडगीळांच्या हातात सोपवलं.  त्यांनीही पुढचे दोन तास सगळ्यांना आपल्या भाषाकौशल्यानं अगदी गुंग करुन टाकलं.  अगदी पहिल्या वाक्यापासून त्यांनी जी पकड घेतली ती अगदी शेवटपर्यंत अजिबात सैल झाली नाही. 

ओघवती भाषा, प्रचंड आत्मविश्वास, समोरच्या प्रत्येक मनाचा ठाव घेणारी नजर…… सगळे मंत्रमुग्ध होणारच !! ह्या माणसाच्या स्मरणशक्तीचं मात्र फार कौतुक वाटलं.  किंबहुना ह्या विलक्षण शक्तीच्या जोरावरच त्यांनी इतक्या लोकांच्या ओळखी स्वत:जवळ बांधून ठेवल्या आहेत.  हजरजवाबी असणं हे मुलाखतकाराचं वैशिष्ट्‍य गाडगीळांमधेही आहेच पण त्याच्या हजरजबाबीपणात त्यांचा जबरदस्त अभ्यासही दिसतो.  इतक्या मोठ्‍या लोकांना बोलकं करायचं….. सगळं काढून तर घ्यायचं पण अगदी खेळकर वातावरणात.  राजकारणपटू, अभिनेते, गायक, कलाकार…..सगळेच लोकांवर अधिराज्य गाजवणारे.  सामान्य माणसांना त्याबद्दल कुतूहल असणारच.  ते कुतूहल शमवावं तर गाडगीळांनीच.  मुलाखतकार कसा असावा ह्याचं सुधीर गाडगीळ मूर्तीमंत उदाहरण आहेत.  

त्यांना भेटलेली मुलखावेगळी  माणसं फ़क्त उच्च वर्गातली नाहीयेत.  आजूबाजूची माणसं बघतांनाची त्यांची नजरच वेगळी आहे आणि त्यामुळेच सामान्यातला असामान्य पैलू ते बघू शकतात आणि शब्दसामर्थ्यामुळे लोकांपुढे तितक्याच ताकदीने मांडू ही शकतात.  त्यांनी सांगितलेले खुसखुशीत  किस्से सगळ्यांनी अगदी तस्सेच अनुभवले त्यांच्या शब्दातून.  बाकीचं कुतूहल पण प्रश्न विचारुन लोकांनी शमवून घेतलं.  ही शब्दांची मैफल एक आगळाच अनुभव आणि आनंद देऊन गेली.

दीर्घकाळ स्मरणात राहिल असा कार्यक्रम अनुभवायला दिल्याबद्दल महाराष्ट्र मंडळाचे शतश: धन्यवाद !

कृष्णमेघ कुंटे या एका रानवेड्याची जंगलातली मुशाफ़िरी…..! ख-याखु-या जंगलपुत्रासारखं राहून…. जे अनुभवलं ते सहजसुंदर शैलीत लेखकानं रेखाटलंय. 

“काही पुस्तकं वाचायची नसतात, तर अनुभवायची असतात” असं म्हणतात ते अगदी खरंय. मिलिंदनं हे पुस्तक जरुर वाच असं सुचवलं तेव्हा ह्या पुस्तकात काहीतरी जबरी असणार ह्याची खात्री होती…. आणि झालंही तसंच  ह्या पुस्तकासोबत आपण अक्षरश: जंगलात वावरतो. जंगल, निसर्ग ह्यावर मनापासून प्रेम करणा-या ह्या “कृ्ष्णमेघा”ची लेखन शैली इतकी ओघवती आहे ना…की आपण कधी त्याच्या सोबत जंगलात निघतो ते कळतंच नाही.

अतिशय मधुर आणि अलंकारिक भाषा ! आता हे बघा…..

पण फक्त त्या पळसाकडेच इतरांच्या नजरेला वेड लावायचा मक्ता नव्हता. पिवळ्या मोहरात आंधळं करणारं सोनं घेऊन झुकलेला बहावा, टपो-या लाल फुलांचे मधुरसाचे कुंभ घेऊन उभ्या ठाकलेल्या काटेसावरी, ठिणगीलाही फिक्कं पाडेल अशा रक्त-लालीच्या फुलांचे शिरपेच ल्यालेले पांगारे.. हे सारेच खांद्याला खांदे लावून उभे होते. मोयार गॉर्जच्या कपाळावर गर्दी केलेल्या बांबूची पानं सोनपिवळी पडली होती. वा-याच्या हळूच स्पर्शाबरोबर ती थरारून कापायची. सकाळी सूर्याच्या कोवळ्या किरणांनी डोंगरामागून बांबूच्या बेटाशी सलगी केली की मागच्या काळ्याशार कातळाच्या पार्श्वभूमीवर ही पानं कशी लकाकायची ! काय तो उठाव !

जागोजागी ही अशी शब्दालंकारांची उधळण….!! आपण इतकं तॄप्त होतो ना हे सगळं वाचताना….अनुभवताना…..!! प्रेमात पडल्याशिवाय शब्दांची अशी कशिदाकारी होऊच शकत नाही. लेखक सबंध एक ऋतूचक्र जंगलात उपभोगून आलेला आहे. त्यामुळे प्रत्येक ऋतूमधला जंगलाचा साज अतिशय कलात्मकतेनी आणि आत्मियतेनी चितारलाय. त्यांच्या अनुभवात प्रचंड थरार आहे, जो वाचक अनुभवू शकतो. हे त्यांचं कथन म्हणजे, जंगलरसात न्हाऊन निघालेलं आणि वाचकांनाही रानवेडाची दीक्षा देणारं “मदुमलाई सूक्त” ! जे हातून निसटलं त्याची हुरहुर लेखकाला होते..तश्शीच वाचकालाही जाणवते.

पुस्तक उघडल्याबरोबर जाणवतं ते पुस्तकाचं देखणेपण !! गुळगुळीत, चकचकीत वेष्टनात गुंडाळलेलं गिफ़्ट उघडताना जसं वाटतं ना….तसं वाटतं हे पुस्तक उघडताना ! जिवंत चित्रं, मखमली पानं आणि जंगलातला थरार….. नितळ पारदर्शी लिखाण…….. अहा….. मजा आ गया !!

अगदी वाचून अनुभवायलाच हवं असं पुस्तक !!

हा माझा तीळगुळ आणि चिक्की.  अगदी ताजा ताजा आहे हं…. पण गोड बोलायला मात्र विसरु नका

पावसाळा गेला सुद्धा…!  गुलाबी थंडी पडायला सुरवातही झालीये… अचानक अशीच एक गुलाबी आठवण उचंबळून वर आली…..ऐन पावसाळ्यातली

पावसाळा सुरु होऊन चक्क एक महिना उलटून गेला तरी जमीन तहानलेलीच होती. उकाड्‍यानं तर अगदी हैराण झालो होतो.  चिंब भिजायला म्हणून तर आम्ही आलो होतो भारतात……. पण आम्ही पोचल्यापासून पठ्ठ्‍यानं एकदा सुद्धा तोंड दाखवलं नव्हतं….! एक दोनदा नुसती हुलकावणी देऊन तसाच वेशीवरुन परतला होता….. सगळ्यांना नुसतं धुमसत ठेवून.   मी ह्यांची जितकी आतूरतेनी वाट बघत होते ना तेवढीच पावसाची सुद्धा बघत होते.

सगळ्या मित्र मैत्रिणींची विचारणा सुद्धा ब-याच वेळेला झाली होती………”का गं भेटला की नाही अजून “तो”? उत्तर मात्र “नाही ना …..” असंच होतं.

ह्यांची यायची २६ जुलै तारीख निश्चित झाली.  नाही म्हटलं तरी २५ तारखेपासून थोडी बेचैनी वाढलीच होती.  संध्याकाळी मात्र त्यालाच रहावलं नाही…… अगदी वाजत गाजत “तो” आला न जाणो…….हे आल्यावर त्याचं महत्व कमी झालं तर….. म्हणून लब्बाड एक दिवस आधीच आला …….धावत पळत…. आणि अस्सा बरसला ना…. अगदी मनसोक्त भिजून घेतलं…..! काहिली काहिशी कमी झाली.  म्हटलं बघूया…….जोर कितपत टिकतो….! दुस-या दिवशी ह्यांना घ्यायला एयरपोर्टवर गेलो तेवढाच दम धरला बेट्‍यानं…. मग अशी काही झडी लागली ना……सगळं अगदी गारेगार होऊन गेलं ! नवी मखमली हिरवळ सगळीकडे पसरायला लागली.  आपल्या येण्यानं पसरलेला तो हिरवा आनंद “त्या”लाही सुखावत होता.

घरात बसून पाऊस बघायचा……. छे:….. पाऊस भिजायसाठीच असतो.  घरातून ते झाडावरुन ओघळणारे मोती बघण्यापेक्षा त्या मोत्यांच्या टपो-या माळा अंगाखांद्यावरुन मिरवायला काय मज्जा येते ! अगदी नखशिखान्त भिजायचं……..आतून बाहेरुन….. पूर्णपणे स्वाधीन करुन टाकायचं स्वत:ला… त्याच्या बोच-या पण हव्यहव्याशा वर्षावात…. आणि वाहत जायचं त्याच्यासोबत…!

मी संधीची वाटच बघत होते.  स्कूटीवरुन लेकीला सोडायला होस्टेल मधे निघाले तेव्हाच हा दांडगट “येऊ का…..येऊ का” म्हणून विचारत होता.  मनात म्हटलं….. “थांब माझ्या लेकीला जरा सोडू दे” पण तो कसला थांबतोय…. कावळा-चिमणीच्या गोष्टीतल्या कावळ्यासारखा… ” दार उघड” म्हणत म्हणत…….दार उघडेपर्यंत धसमुसळ्यासारखा आत घुसला सुद्धा.  आम्ही पण त्याच्या त्या जोराला न जुमानता तसेच निघालो……मस्तपैकी त्याला अंगावर झेलत.  त्याने आपला मारा वाढवला…  आम्ही मात्र आमचा वेग कमी केला.  तो थोडा गोंधळला…. थोडा बावचळला.  पुढे काय करावे ह्या विचारात जरा थांबला.  ती संधी साधून मी लेकीला तिच्या होस्टेलवर सुखरुप सोडलं आणि पुन्हा निघाले.  आता तो पण सावरला.  पु-या शक्तीनिशी कोसळायला लागला.  समोरचं काहीसुद्धा दिसत नव्हतं.  अंगावर त्याचा अनिवार कोसळ झेलत स्कुटीवरुन मी तशीच पुढे जात राहिले.  हे माझी वाट बघत त्यांच्या आत्त्याकडे थांबले होते.  इतक्या पावसात मी येईन याची त्यांना शंका होती की खात्री माहित नाही…….पण मी तिथे निथळत पोचल्यावर जेव्हा ह्यांना बोलले की “अवी, चला भिजूयात” तर हे लग्गेच उठले…. आत्त्या आणि काकांनी तर दुजोराच दिला आणि मग आम्ही निघालो तिघेही…… मी, हे आणि “तो”.

पुन्हा अशी सोबत मिळेल न मिळेल असा विचार करुन तो सुद्धा असा काही कोसळला ना……. आम्ही तर पुरते त्याचेच झालो होतो.  त्याची सगळी दादागिरी अगदी कौतुकाने झेलत होतो.  रस्त्यावरची गर्दी आपोआपच संपली होती.  मग काय…. आमचंच राज्य असल्यासारखे आम्ही एकमेकांशी खेळत निघालो.  कधी तो पुढे तर कधी आम्ही….. आवेग मात्र त्याचाच जास्त !  मोकळा रस्ता, चिंब भिजलेली  संध्याकाळ, निथळणारी झाडं, आणि आम्ही दोघे…. त्याच्या मुसळधार सरींसोबत…!!   त्या क्षणी आम्ही सगळं काही विसरलो होतो.  पावसाच्या रोमँटिक साथीला तर तोडच नव्हती.  ही वाट कधी संपूच नये असं वाटत होतं…. पुन्हा एकदा “त्या”च्याच साथीनं आम्ही स्वप्नाच्या दुनियेत विहार करत होतो.  तो पण लब्बाड आमची मजा बघत मिश्कील…. झिम्माड झिम्माड बरसत होता.  प्रीत फुलण्यासाठी….काय हवं….बास्….. फक्त पावसाच्या रिमझिम सरी असल्या तरी पुरे……. आज तर तो एकदम रसिकतेनं आपल्या सरींची उधळण करत होता.    त्याला माहित होतं…….त्याने पुन्हा एकदा आम्हाला जिंकलं होतं.

ती ओलेती संध्याकाळ कधीच कोरडी होणार नाही ह्याची पुरेपूर काळजी आम्ही दोघे तर घेऊच पण “तो” ही तितकीच घेणार हे नक्की .

आज खूपच बेचैन वाटतंय.  आज पहिल्यांदाच माझं पिल्लु एकटं बाहरीन ला गेलं.  शाळेच्या युथ फ़ेस्टीव्हल साठी त्याची निवड झाली ह्याचा सगळ्यात जास्त आनंद मलाच झाला असला तरी त्याच्या जाण्याने फ़ारच एकाकी वाटतंय.  शाळेतून आल्यावर माझ्या सारखं मागे मागे करणारा….. छोट्या छोट्या गोष्टीत मागे लागायला लावणारा अद्वैत आज बाहरीनला पोचल्यावर फ़ोन करतो आणि म्हणतो…. “आई मी पोचला गं…..” “पोचला का माझा राजा….” टचकन डोळ्यात पाणी आलं….. न जुमानता.  यावेळी अगदी निग्रहाने ठरवलं होतं की डोळ्यातून अजिबात पाणी काढायचं नाही.  पण….दिल है के मानता नही!!!!!

त्याचं चेक – इन झाल्यावर निघताना पाठीला पण डोळे असावेसे वाटले.  पायच निघत नव्हते घरी जायला.

घरी पोचल्यावर फ़ोनाफ़ोनी सुरुच होती सगळ्या आयांची.  तब्बल ७० मुलं निघाली होती आपापलं कौशल्य दाखवायला आणि भाग्य आजमावयाला.  नुसता किलबिलाट सुरु होता एयरपोर्टवर.  सगळे कुवेती लोक अगदी कौतुकाने बघत होते सावळा गोंधळ.  मुलांच्या चेहे-यावर प्रचंड कुतूहल, एक्साईटमेंट आणि पालकांच्या चेहे-यावर बरंचंसं टेन्शन आणि ओढून ताणून आणलेलं हसू सगळेच एकमेकांना समजावता समजावता स्वत:ला देखील समजावत होते.  शिक्षकांना तर जाम पिडलं सगळ्यांनी.  सगळ्यांच्या प्रश्नांचं समाधान करायचा ते देखील निकराने प्रयत्न करत होते.  शेवटी इमीग्रेशनच्या दिशेने सगळे निघाल्यावर पालकांनाही निघणं भाग होतं.  शिक्षकांनी सुटकेचा निश्वास टाकला असेल नक्की.

दुपारचे दोन वाजले… बसचा हॉर्नही ऐकू आला… पण तो…. तो तर तिकडे……बाहरीनला.  ”पोचलो….., मस्त ४ स्टार व्हिला मधे उतरलोय… जेवण झालं आत्ताच….” त्याचे अगदी  व्यवस्थित मेसेजेस.  इकडे जीव उगाचच व्याकुळ !

आत्ता कुठे ४ तास होताहेत तो जाऊन…… अजून पाच दिवस कसे जाणार…देवच जाणे!

मुलं मोठी होताहेत… हे स्वीकारायला थोडं कठीणच जातं ना..!! छकुली मोठी झाली…… दूर शिकायला गेली म्हणून ह्या पिल्लाला अगदी कुशीत गुंडाळून ठेवलं होतं.  पण त्याचेही पंख मोठे होताहेत….. हे मानायला आईचं मन का तयार होत नाही….  का उगाचंच त्याच्या मागे मागे घोटाळत राहतंय …. छान मोकळं मोठं होऊ द्यावं की… पण… दिल है के मानता नही !!!