आमच्या लग्नाचा २५ वा वाढदिवस झाला आणि अगदी त्याचीच वाट बघत असल्यासारखा फोन २ दिवसानंतर गेला……… गेला म्हणजे…….मेलाच ! अगदी गपगार….निपचित पडला.  कुठलीही कल्पना न देता असं अवेळी जाणं मनाला कसं चटका लावून जातं ना  !  तब्येतीची कुरबुर असती तर माणसाच्या मनाची तयारी होते…… पण इथे…… स्वप्नातसुद्धा असा विचार केला नव्हता हो……… असं काही इतक्यात होईल म्हणून.  सुरवातीला सावरायलाच कितीतरी दिवस लागले.   मित्रमैत्रिणींचं सांत्वन आणि मोबाईल ची साथ असल्यामुळे दु:ख सोसणं जरा सुसह्य झालं.

कुवेतमधे अनेक वाईट सवयी जडतात आणि त्यातली एक म्हणजे फोनवर बोलणे.  मोबाईल नाही हं…….. आपला छानसा  Cordless फोन.  कितीही वेळ बोला, कुणाशीही बोला…….. फुकट.  म्हणजे अगदीच फुकट नसतं पण अगदीच नगण्य पैशात.  त्यामुळे फोनवर बोलणं ही स्वत:च्याही नकळत जडलेली वाईट सवय.  आता तुमच्या बोलण्यावरच कोणी गदा आणली तर…….. चक्क मौनव्रताची शिक्षाच झाली ना ….!!  त्यात आमच्या मंडळाचा वार्षिकोत्सव, मी सेक्रेटरी, असंख्य मेलामेली, त्यासाठी internet गरजेचं आणि Land line नाही म्हणजे नेट नाही.  तुम्ही विचार करा……… काय भयंकर प्रसंग होता.  म्हणजे फोन मेल्याचं दु:ख करायलाही वेळ नव्हता.  त्यात मायबोलीच्या शिर्षक गीताची practice, recording ची गडबड.  संकटं कशी सगळी एकाचवेळी, हातात हात घालून येतात मेली.

शेवटी खाली राहणाऱ्या मित्राकडून नेट उधारीवर घेऊन खिंड लढवली.  वार्षिकोत्सव दणक्यात पार पडला.  मायबोली शिर्षक गीतासाठी माझ्या Audio Clips व्यवस्थित देता आल्या.  जरा हु:श्श झालं.  पण अजूनही फोन मेलेलाच.  तेवढ्यात नवऱ्याची भारतवारी ठरली आणि १० दिवसांसाठी तो गेलासुद्धा.  इकडे आमच्या आयुष्यात निर्वात पोकळी !! वर्षभर महाराष्ट्र मंडळाची धामधूम…….. ती आता संपलेली, दुसरं जेव्हा काही काम नसतं तेव्हा नवऱ्याचं  डोकं खायची सवय, पण नवरा भारतात गेल्यामुळे ते ही शक्य नव्हतं.  लेक अभ्यास, क्रिकेट, म्युझिक ह्यात आकंठ बुडालेला…….. विचार करा…….. कित्ती कित्ती एकटी पडले असेन मी  कोणी कितीही सांत्वन केलं तरी ज्याचं दु:खं त्यालाच भोगावं लागतं ना …..!!  ज्याचं जळतं त्यालाच कळतं !!

दिवस असेच ढकलल्या सारखे पुढे पुढे जात होते.  सगळ्या पातळ्यांवर फोनसाठी प्रयत्न सुरु होते.  पण कुणाच्याच हाताला यश येत नव्हतं.  आता तर लोक दिलासा देण्याऐवजी कीव करायला लागले.  इतकं बिचारं कधीच वाटलं नव्हतं आयुष्यात !!

होता होता कालचा दिवस उजाडला.  आम्ही तर आशाच सोडून दिली होती.  फोनची सगळी सेवा मात्र सुरु होती.  रोज त्याचं नित्यनेमाने स्पंजिंग वगैरे तितक्याच प्रेमानं सुरु होतं.  शेवटी इतके दिवस आमच्यात होता………त्याला त्याच्या शेवटच्या दिवसात असंच कसं सोडून देणार … !  तर झालं काय की आम्ही भारतीय दूतावासात झेंडा फडकवायला जाऊन आलो आणि घरी आल्यावर खालच्या बकाला वाल्याने सांगितलं की आत्ताच फोनवाले येऊन गेले पण तुम्ही घरी नव्हता  म्हणून ते निघून गेले. ……ऐकून जीवाचं अगदी पाणी पाणी झालं.   पण आता धीर सोडून चालणार नव्हतं…….हीच खरी कसोटीची वेळ होती.  Haris (म्हणजे वॉचमन) कडे गेले.  तो अरबी…….. त्याला समजेल अशा खाणाखुणा (चक्क जीभ बाहेर काढून फोन मेला असं दाखवलं) करणं म्हणजे माझ्या अभिनयकलेची  खरी कसोटी होती.  मी जीवाच्या आकांताने त्याला सांगितलं आणि तो समजला………… मी धन्य धन्य झाले.  पण खरी धन्यता तेव्हाच होती जेव्हा त्याने माझ्या  दु:खाची  तीव्रता समजावून घेऊन त्या फोनवाल्याना परत आणून  माझा फोन पुन्हा एकदा माणसात घेऊन आला असता तर !!  पण त्या दिवशी सगळे ग्रह तारे जोरावर असावेत.  फक्त तासाभरात तो त्या फोनवाल्यांना घेऊन आला.  आता तो फक्त एक तास मी कसा घालवला असेन ह्याची तुम्ही कल्पना न केलेलीच बरी !! जेव्हा तो वॉचमन त्या फोनवाल्यांना घेऊन माझ्या दारात आला तेव्हा मला आनंदाने गहिवर फुटला.  डोळ्यातलं पाणी लपवत मी कसंबसं माझं दु:ख त्यांना सांगितलं.  नशीब ते फोनवाले भारतीय होते नाहीतर पुन्हा माझ्या अभिनय कौशल्याला मला जागृत करावं लागलं असतं.

मग ते कामाला लागले.  Junction Box खालच्या मजल्यावर आणि आमचं घर चौथ्या……. पण खालीवरच्या २-३ वाऱ्या मी अगदी माझ्या शरीराला पेलवणार नाही इतक्या चपळाईने केल्या.  आणि ……..

आणि…….. माझ्या आणि त्या फोनवाल्यांच्या कष्टाला फळ मिळालं.   त्यांनी माझ्या मोबाईल वरून घरच्या फोनवर फोन करायला सांगितलं.  मी थरथरत्या हाताने नंबर डायल केला आणि सगळे प्राण कानात ओतून मोबाईल कानाला लावला.  अतिशय गोड आवाजातली बेल ऐकायला आली.  डोळ्यात एकदम पाणीच तरळलं.  पण समाधान काही होईना.  पुन्हा पुन्हा फोन केला.  फोनची बेल  तितक्याच मंजुळ आवाजात ऐकू येत होती.  आनंदाने त्या फोनवाल्यांना  मिठीच मारायची बाकी होती.  घरी आले.  सगळ्यात पहिला फोन नवऱ्याला……. “अहो, आपला फोन…… आपला फोन….. “आनंदातिशयाने तोंडातून शब्दच फुटेनात.  ”झाला का सुरु…..” “हो, आत्ताच……. अभिनंदन ”  तिकडून नवराही खुश !! दो………. न महिने……….!! दोन महिने ह्या आनंदाला आम्ही मुकलो होतो.  फोनची तहान मोबाईलवर कशीबशी भागवत होतो.  आज पार्टी तो बनती ही  है.

संध्याकाळी हळदी कुंकाची फेरी आटपून घरी यायला निघालो.  गाडीतच बोलताना घसा त्रास द्यायला लागला.  घरी येईस्तोवर चक्क बसला.   बोलताना त्रास व्हायला लागला.  गरम पाणी, मीठ घालून गुळण्या सगळं केलं पण घसा जाम मोकळा होईना.  मी ह्यांच्याकडे अगदी केविलवाण्या नजरेने बघितलं…….. माझ्या  नजरेची भाषा ह्यांना लगेच समजली.  दात आहेत तर चणे नाहीत………चणे आलेत तर दात नाहीत.  इतके दिवस फोन नव्हता म्हणून बोलता येत नव्हतं आणि आता……….. आता इतक्या प्रतिक्षेनंतर फोन सुरु झाला तर माझी बोलतीच बंद झाली.

अब इंतजार है……… मेरा घसा खुलनेका……. !!  त्यानंतरच माझ्या फोनचं सुख मला उपभोगता येणार आहे.  तुमच्या सदिच्छांची नितांत गरज आहे हो !!!!!!!!!!!

कुमठेकरांनी “झुळूक अमेरिकन तोऱ्याची ” हे शरद वर्दे ह्यांचं पुस्तक दिलं आणि फक्त मनोगत आधी वाचूया असं ठरवलं. पण छे….. पुस्तक पूर्ण होईस्तोवर खाली ठेवंवलंच नाही.

खुमासदार शैलीत अमेरिकेचा तोरा  वाचतांना मज्जा वाटली.  कितीही नाकारलं तरी अमेरिकेबद्दल मनात कायम असूया असतेच.  पूर्ण जगावर असलेला त्यांचा पगडा, त्यांची दादागिरी, त्यांचा डॉलर, त्याची वाढणारी किंमत…..अशी आणि आणखी कितीतरी कारणं आहेत.  असं असलं तरी आयुष्यात एकदा तरी अमेरिकेत जाऊन यायलाच हवं हे मनातून सगळ्यांनाच वाटत असतं आणि ह्या वाटण्यातून जेव्हा अमेरिकेत जायला मिळतं…… तेव्हा तिकडल्या सोयी, गैरसोयी त्यामुळे उडालेली तारांबळ ह्याची गंमत लिखाणातून वाचतांना मजा येते.  त्यातून शरद वर्दे ह्यांच्यासारखा प्रतिभासंपन्न लेखक असेल तर विचारायलाच नको.

अमेरिकेत बोलली जाणारी भाषा, त्याचं खाण-पिणं, त्यांचे कपडे, त्यांच्या गाड्या, त्यांचं वागणं, त्यांचे नियम ह्यांचं वर्णन तर जबरी आहेच पण त्यात भरडले जाणारे पर्यटक, त्यांची फजिती…… ह्याचं वर्णनही  फार रंजक आहे.  पुढे काय, पुढे काय….. असं करत करत पुस्तक संपतं सुद्धा

लेखक खरं तर ऑफिसच्या कामासाठी अमेरिकेच्या वाऱ्या करतो.  ऑफिसची कामं करतांना आणि त्याव्यतिरिक्त उरलेल्या वेळात त्यांना जे काही अनुभव आलेत ते त्यांनी फारच खुसखुशीत करून सांगितले आहेत.  तिथे स्थायिक झालेले त्यांचे नातेवाईक, मित्र…… ह्यांच्या अमेरिकेच्या संस्कृतीमुळे  प्रयत्नपूर्वक बदललेल्या सवयी, वागणं, बोलणं  आणि त्यामुळे लेखकाची उडालेली त्रेधातिरपीट….. आपल्याला गालातल्या गालात हसवते.

पुस्तकातली रेखाटनंही अप्रतिम !! त्याने गंमत अजून वाढलीये.

काहीही असो…….. अमेरिकेची क्रेझ अजूनतरी आहेच.  त्यामुळे  लिखाण अतिशय ताजं वाटतं.  एकदातरी वाचावं असं पुस्तक.

आवर्जून पुस्तक वाचायला दिल्याबद्दल कुमठेकरांचे खूप खूप आभार

]]> http://jayavi.wordpress.com/2012/01/26/%e0%a4%9d%e0%a5%81%e0%a4%b3%e0%a5%82%e0%a4%95-%e0%a4%85%e0%a4%ae%e0%a5%87%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a4%a8-%e0%a4%a4%e0%a5%8b%e0%a4%b1%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be%e0%a4%9a%e0%a5%80/feed/ 3 जयश्री http://jayavi.wordpress.com/2012/01/16/%e0%a4%85%e0%a4%b6%e0%a5%80%e0%a4%b9%e0%a5%80-%e0%a4%8f%e0%a4%95-%e0%a4%b8%e0%a4%82%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%a4/ http://jayavi.wordpress.com/2012/01/16/%e0%a4%85%e0%a4%b6%e0%a5%80%e0%a4%b9%e0%a5%80-%e0%a4%8f%e0%a4%95-%e0%a4%b8%e0%a4%82%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%a4/#comments Mon, 16 Jan 2012 09:55:42 +0000 जयश्री http://jayavi.wordpress.com/?p=760 ]]> यंदा तिळगुळ धमाका जरा जास्तच जोरदार झाला.  माझे तीळाचे लाडू, चिक्की आणि तीळगुळाच्या पोळ्या तिन्ही एकदम सुपरहिट झाले.   त्यामुळे   झालं काय  …… की येता जाता खा खा सुरु झाली.  कोणी आलं की त्यांच्यासोबत एकेक करता करता सगळ्यात जास्त तीळगुळ माझ्याच पोटात जायला लागला.  ह्यांचं बारीक लक्ष होतंच माझ्यावर.   मी ही काही कमी नाही.  त्यांनाही एक लाडू देऊन तेरी भी चूप और मेरी भी चूप

लेकिन ये ठीक नही था !!  मनात गिल्ट होताच……… दोघांच्याही.  मग ना……  आम्ही एक समझौता केला.  हा असा ……….

तीळगुळ खाऊन, तिळगुळ देऊन गोडवा वाढला भारी

“वजनाकडे लक्ष द्या,” म्हणाली इकडली स्वारी

मी म्हटलं, “एवढं काही टोचून बोलायला नको.

आहे जशी शोभून दिसते तुमचीच बरं बायको.”

ऐकून घेतील शांतपणे तर ते अविनाश कसले

आणखी एक लाडू खात गालात मिश्कील हसले

तू ही खा, मी ही खातो… दोघं मिळून खाऊ

पण रोज मात्र दोघं मिळून, मॉर्निंग वॉकला जाऊ

कमालीची आवडली ही, आयडियाची कल्पना,

लाडू आणि पोळ्यांचा मग, उडवला  दोघांनी  फन्ना

आता मात्र वजनाची, अजिबात चिंता नाही

पण फिरण्यासाठी Track शिवाय पर्यायच  उरला नाही.

तीळगुळ घ्या आणि गोड गोड बोला !!

]]> http://jayavi.wordpress.com/2012/01/14/%e0%a4%86%e0%a4%ae%e0%a4%9a%e0%a4%be%e0%a4%b9%e0%a5%80-%e0%a4%a4%e0%a5%80%e0%a4%b3%e0%a4%97%e0%a5%81%e0%a4%b3-%e0%a4%98%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be/feed/ 2 जयश्री tilgul तीळगुळ http://jayavi.wordpress.com/2012/01/11/%e0%a4%a8%e0%a5%88%e0%a4%a8-%e0%a4%85%e0%a4%aa%e0%a4%a8%e0%a5%87-%e0%a4%aa%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b8%e0%a5%87/ http://jayavi.wordpress.com/2012/01/11/%e0%a4%a8%e0%a5%88%e0%a4%a8-%e0%a4%85%e0%a4%aa%e0%a4%a8%e0%a5%87-%e0%a4%aa%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b8%e0%a5%87/#comments Wed, 11 Jan 2012 09:25:08 +0000 जयश्री http://jayavi.wordpress.com/?p=744 ]]> आज मस्त आभाळ भरून आलेलं……. सकाळी रोजच्यासारखीच  मैत्रिणीसोबत फिरायला गेले.  रस्ता तोच, मैत्रिण तीच, वेळही तीच………लेकिन माहौल कुछ और था !! गुलाबी थंडीपेक्षा थोडी जास्त बोचरी थंडी ….. पावसाची जाणवेल न जाणवेल अशी भुरभुर…… सोबत ढगांचा खर्जातला गडगडाट, विजेची नाजूक मूहदिखाई…. !! मौसम कुछ इशारा तो जरूर कर रहा था !

आभाळ दाटलेलं
पावसाने जडावलेलं
रस्ता थांबलेला
जरासा सुस्तावलेला
आळस भिनलेला
गारठा वाढलेला
एकांत कंटाळलेला
घरात दडलेला
कॉफीत दरवळलेला
आठवणींनी वेढलेला
कासावीस झालेला
चाहुलीनं मोहरलेला
सरींनी भिजलेला
काचेवर ओघळलेला
खुदकन हसलेला
स्वप्नात हरवलेला
……
….
ए दिल…….. संभल जा जरा……… फिर मुहोब्बत करने चला है तू

एक अतिशय निर्लज्ज, नीच माणूस फक्त आणि फक्त आपल्या इगोसाठी, पैशासाठी निष्पाप लोकांच्या आयुष्याशी खेळतो…… स्वत:च्या हट्टापायी अनेक लोकांची आयुष्यं उध्वस्त करतो, ते ही निगरगट्टपणे….. कुठलाही गिल्ट न ठेवता.  विक्रम गोखल्यांची अशा या नराधम डॉक्टर खुरानाची भूमिका अंगावर काटा आणते.  या खुरानाची इतकी चीड येते की त्याक्षणी त्या माणसाला गोळ्या घालाव्याशा वाटतात.

संगीता प्रधान…..एक गोड तरुण मुलगी, जेमतेम एका महिन्यावर आलेलं लग्न…..डोळ्यात खूप सारी स्वप्नं….स्वप्नातल्या राजकुमाराशी ठरलेलं लग्न…….आणि अचानक तिच्या आयुष्याची झालेली मोडतोड….तिच्यावर लादण्यात आलेलं वांझपण…….परिस्थिती कळल्यानंतर तिला बसलेला धक्का, होणार्‍या नवर्‍याचं जाणवलेलं खरंखुरं प्रेम….. ढळलेला मानसिक समतोल ह्या सगळ्या अवस्था अतिशय परिणामकारक मांडणारी कादंबरी कदम………….लाजवाब !!

आणि मुक्ता बर्वे…….. काय बोलावं ह्या मुलीबद्दल……!! आपण तर तिच्यावर एकदम फिदा !!  कसला अभिनय करते ही…….. अभिनय कसला….. एकेक भूमिका चक्क जगते ती !! जोगवा असो की पुणे-मुंबई-पुणे असो….. की आघात…….. ही आपली त्या त्या भूमिकेत अगदी फिट्ट !! डोळे तर असले बोलके की असं वाटतं आत्ता शब्द बाहेर पडतील….डोळ्यातूनच !! संगीताशी बोलतांनाची हळवी स्मिता, आपल्या सच्च्या निर्णयाशी ठामपणे कायम राहणारी स्मिता, डॉक्टर प्रियकराला समज देणारी परखड स्मिता, आपल्या मित्र असलेल्या डॉक्टर बुधकर ने तिला समजून न घेता तिच्या विरुद्ध साक्ष दिल्यानंतरची विद्ध झालेली स्मिता….. तिच्या लढ्यात अचानक एकटं पडल्याची जाणीव झाल्यानंतरची आईशी बोलणारी व्याकुळ स्मिता……. कमाल………….फक्त कमाल केलीये मुक्ता बर्वेनी !!

डॉक्टर म्हणजे देवच………ह्या समीकरणावर मनापासून विश्वास असलेल्या लोकांचे डोळे खाडकन उघडणारी ही कथा……. कित्येक ठिकाणी प्रत्यक्षात घडतेय.  अशा माणुसकीला काळिमा फासणार्‍या डॉक्टरांना शासन जर करायचं असेल तर एका सामान्य माणसाच्या हातात काहीच नसतं हे प्रकर्षानं जाणवलं.  पण स्मिता देशमुख सारखी त्यांच्यातलीच जिवंत मन असलेली डॉक्टरच खूप काही करु शकते हे ही कळलं.

आवर्जून बघावा असा चित्रपट !

एक परिपूर्ण…..अप्रतिम कलाकॄती……..!!

]]> http://jayavi.wordpress.com/2011/12/12/%e0%a4%86%e0%a4%98%e0%a4%be%e0%a4%a4/feed/ 6 जयश्री http://jayavi.wordpress.com/2011/10/31/%e0%a4%ae%e0%a4%a8%e0%a4%be%e0%a4%9a%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a5%80%e0%a4%ae%e0%a4%82%e0%a4%a4-%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%9c%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%88/ http://jayavi.wordpress.com/2011/10/31/%e0%a4%ae%e0%a4%a8%e0%a4%be%e0%a4%9a%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a5%80%e0%a4%ae%e0%a4%82%e0%a4%a4-%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%9c%e0%a4%be%e0%a4%ac%e0%a4%be%e0%a4%88/#comments Mon, 31 Oct 2011 08:42:28 +0000 जयश्री http://jayavi.wordpress.com/?p=727 ]]> आईची तब्येत जरा नाजुकच झाली होती त्यामुळे दिवसभर तिला सांभाळायला कोणीतरी हवं होतं.  नर्स वगैरे सगळे सोपस्कार विचार करुन झाले पण मनासारखं कोणी भेटेना.  अचानक पोळीवाल्या बाईच्या ओळखीच्या एक बाई आहेत असं कळलं आणि राजाबाई आमच्या घरी आल्या.

आता राजाबाई म्हटलं म्हणजे छानपैकी खात्या-पित्या घरची, नऊवारी पातळ, कपाळवर मोठं कुंकू…. असं रुपडं डोळ्यासमोर येतं ना…. !! पण ह्या राजाबाई म्हणजे सडपातळ, नाजुक, निमगोरा रंग, डोळ्यावर सोनेरी काड्यांचा चष्मा, हसरा पण थोडासा बुजरा चेहेरा, छोटीशी जिवणी, डोळ्यात थोडेसे केविलवाणे भाव…. अशा रुपात आल्या !! पहिल्या नजरेत तरी त्या आवडून गेल्या.  जे काम सांगू ते नक्की करतील, प्रेमाने करतील असं सगळ्यांनाच वाटलं.

खरं म्हणजे राजाबाई जेव्हा कामासाठी घरी आल्या त्यावेळी मी काही त्यांना बघितलं नव्हतं.  जेव्हा सुट्टीसाठी माहेरी आले तेव्हाच त्यांची आणि माझी भेट झाली.  त्यांच्याबद्दल आईकडून, वहिनीकडून फोनवर कळत होतं.  आईची छान काळजी घेतात म्हटल्यावर त्यांच्याबद्दल आपोआपच चांगलं मत झालं.  आईची मात्र थोडीशी कुरबुर सुरु होती.  दिवसभर आपल्यावर लक्ष ठेवते म्हटल्यावर तिचं स्वातंत्र्य थोडंफार कमी झालं होतं.  पण नाही म्हटलं तरी सगळे कामाला गेल्यानंतर तीच सोबत होती, आधार होता.  जुळवून घेईस्तोवर थोडा वेळ लागलाच.  पण मग मनाच्या तारा अशा काही जुळल्या की जणू मागच्या जन्मीचा काही ऋणानुबंध !!

आईला तिच्या पद्धतीनंच काम केलेलं आवडायचं.  त्यात मग काही वेडवाकडं झालं तर ती चिडणारच.  तिच्या कामाची पद्धत समजून तसं काम जमायला वेळ लागणारच.  ते जमेपर्यंत राजाबाईंना आईची भरपूर बोलणी खावी लागली.  सकाळी आठ ते संध्याकाळी चार….म्हणजे संपूर्ण आठ तास फक्त दोघीच घरात.  जे काय दोघी करणार ते समोरासमोरच !! त्यामुळे दोघींना एकमेकींशी जुळवून घेणं भाग होतं.  थोडं कमी, थोडं जास्त असं करत करत राजाबाई घरात छान रुळल्या.  आईला पण हळुहळु उमजत गेलं त्यांचं प्रेम, त्यांची आपुलकी.  घरातली थोडी फार कामं झाली की मग त्यांचा सगळा वेळ फक्त आईसाठीच होता.  तिला काय हवं नको ते त्यांनी फार पटकन समजून घेतलं आणि त्या आईच्या आयुष्यातला एक अविभाज्य घटक बनल्या.

आम्ही सुट्टीत जेव्हा आलो तेव्हा राजाबाईंशी ओळख झाली.  फोनवरुन त्यांच्याबद्दल सगळं कळत होतंच त्यामुळे आपल्या आईची मनापासून सेवा करणार्‍या राजाबाईंबद्दल मनात आपुलकी निर्माण झाली होतीच.  पहिल्या भेटीतच त्या आवडल्या आणि नंतर त्यांच्याबद्दलचा जिव्हाळा वाढतंच गेला.

आईला त्या “आज्जी” म्हणायच्या.  पण आई मात्र त्यांना “बाई” म्हणायची.  आतापर्यंत आई आमच्या तिघा बहिण-भावंडांची होती पण आता मात्र आई तितकीच राजाबाईंची पण होती.  आईच्या प्रेमाचा हिस्सा त्यांनी स्वत: मिळवला होता.  “आजकालच्या जगात कितीही पैसा दिला तरी प्रेम मिळत नाही” हे वाक्य राजाबाईंनी पार खोटं ठरवलं.  पोटची मुलगी करणार नाही इतकं प्रेम त्यांनी ह्या आज्जीवर केलं.  आईची आंघोळ, वेणी, तिचे कपडे धुणं, कधी कधी तिच्या आवडीचं खायला करणं आणि दुपारी दोघींनी मिळून मनापासून टिव्ही बघणं…. एक मस्त रुटीन सुरु झालं होतं. त्यांचं इतकं जीव तोडून करणं मनात खूपच सुखावत होतं.  पण सोबतच राजाबाईंबद्दलचं कुतूहलही जागं झालं होतं.  कोण होत्या ह्या राजाबाई ?  त्यांच्या घरी कोण कोण असेल ? घरी त्या कशा असतील ? ज्याअर्थी त्या बाहेरच्या लोकांशी इतक्या प्रेमाने वागतात त्याअर्थी घरातही त्या तशाच प्रेमळ असतील. मग एक दिवस त्यांच्याशी बोलता बोलता विषय काढलाच.  त्यावर त्यांनी जे काय सांगितलं ते ऐकून राजाबाईंना काय विशेषण लावावं हेच कळेना.  निस्वार्थी, निरपेक्ष, स्वच्छ आणि विलक्षण मोठ्या मनाची साक्षात मूर्ती !!!

शेतीवाडी भरपूर असलेल्या घरची, भावांची लाडकी अशी राजाबाई लग्न होऊन सासरी आली तेव्हा सगळ्या मुलींसारखीच डोळ्यात खूप सारी सुखस्वप्नं घेऊन आली.  आपल्या प्रेमळ, आदबशीर वागणुकीनं लवकरच सगळ्यांची मनं जिंकली.  नवर्‍याच्या गळ्यातला तर ताईतच झाली. छोट्याशा जीवणीत लाघवी हसणारी राजाबाई सगळ्या घराची आवडती झाली.  हळुहळु नव्याची नवलाई ओसरली.  सुरवातीला आडून- आडून विचारणा झाली.  अजून बाळाची चाहूल कां नाही ? नंतर जरा काळजीनं आणि पुढे जरबेनं.  बिचारी राजाबाई हिरमुसली, रडकुंडीला आली.  नवर्‍याचा जीवही कासावीस झाला.  कारण काहीच कळेना.  तीन वर्षं झाल्यानंतर मात्र तिचा धीर खचला आणि तिने मोठ्या मनानं नवर्‍याला दुसरं लग्न करायची परवानगी दिली.  नवराही “हो-नाही” म्हणता म्हणता लग्नाला तयार झाला आणि राजाबाईची सवत घरी आली.

छोटंसं घर !! त्यात इतके लोक !! नवर्‍याच्या प्रेमात सवतीचा वाटा …!! रात्री बंद खोलीच्या आड होत असलेल्या हालचाली…. हे तिने कसं काय सहन केलं असेल देव जाणे !! होता होता त्याचीही सवय झाली.  नवर्‍याचं त्यांच्यावरचं प्रेम मात्र तीळभरही कमी झालं नाही.  जेवण फक्त आणि फक्त  राजाबाईंच्याच हातचं लागायचं.  रात्रीच्या प्रेमाची वाटेकरीण मात्र दुसरीच.

दिवस पटापट पुढे सरकत होते….रात्री मात्र मंदगतीनं सरकत होत्या.  एक दिवस सवतीची गोड बातमी कळली.  मोठ्या मनाने त्यांनी तिची सगळी उसनवारी केली आणि एका पाठोपाठ एक अशी ३-४ मुलं घरात आली.  घराचं गोकुळ झालं.  घरचे आनंदले, नवरा आनंदला तशी राजाबाईही आनंदली.  आता तर तिला अजिबातच फुरसत नव्हती.  नवर्‍यासोबत लेकराबाळांचं करता करता तिला दिवस पुरत नव्हता.  राजाबाई आता “आई”सुद्धा झाली होती.  सगळ्यांचं प्रेमानं करतांना ती स्वत:चं वांझपण कधीच विसरली.  इतकं स्वच्छ मन असू शकतं कोणाचं..!!

इतक्या सहजपणे ती हे सगळं सांगत होती की जणू काय ही अतिशय नॉर्मल गोष्ट आहे.  आम्हीच ते सगळं ऐकून कासावीस झालो होतो.  ती मात्र काहीच झालं नाही अशा थाटात पुन्हा कामाला लागली.  त्यादिवशीपासून राजाबाईंबद्दल मनात एक वेगळंच स्थान निर्माण झालं होतं.  प्रत्येक वेळी भारतात येतांना राजाबाईंसाठी, त्यांच्या मुलांसाठी नकळतच काही वस्तू घेतल्या जात होत्या.  आईशी फोनवर बोलतांना आवर्जून राजाबाईंशी सुद्धा बोलत होतो.  “आज आज्जीला साडी नेसवली आहे, आज नवीन गाऊन घातला आहे, आज आज्जी खूप छान दिसताहेत अशी सगळी माहिती त्या द्यायच्या.  ते बोलणं ऐकून आई अगदी सुखात आहे हे कळायचं, जाणवायचं.

एक दिवस अचानक आईची तब्येत बिघडली आणि आईला हॉस्पिटल मधे ऍडमिट करावं लागलं.  त्यावेळी राजाबाई…. भाऊ आणि वहिनीच्या बरोबरीने काळजी करत होत्या, काळजी घेत, तेवढ्याच कासावीस होत  होत्या.   आम्ही सगळे भारतात आलो.  आईला ICU मधे ठेवावं लागलं……बरेच दिवस.  सुरवातीचे काही दिवस अतिशय तणावात गेले.  मग आईची तब्येत सुधारु लागली.  ती जरा बरी झाल्यावर तिने राजाबाईंबद्दल विचारलं.  तिकडे आई हॉस्पिटल मधे गेल्यापासून राजाबाईंनाही अजिबात चैन पडत नव्हतं.  आईने त्यांची आठवण काढताच दुसर्‍या दिवशी राजाबाईंना आम्ही तिला भेटायला घेऊन गेलो.  राजाबाई आल्यावर आई आणि त्यांनी एकमेकांकडे ज्या नजरेनं बघितलं ती नजर मी कधीच विसरु शकणार नाही.  एकमेकांचे जीवलग खूऽऽऽप दिवसांनी भेटल्यावर त्यांच्या नजरेत जी व्याकुळता, जे प्रेम दिसेल तेच प्रेम त्या नजरभेटीत मला दिसलं.  “कशा आहात आज्जी”  असं जेव्हा त्यांनी विचारलं तेव्हा आईच्या डोळ्यातून पाणी आलं.  राजाबाईचे डोळे ही भरलेच होते.  “इथल्या नर्सला माझी वेणीच घालता येत नाही, उद्या तुम्ही कंगवा घेऊन या आणि माझी छान खसखसून विंचरुन वेणी घालून द्या राजाबाई” असं जेव्हा आई म्हणाली तेव्हा आम्ही सगळेच गहिवरलो.  एक वेगळाच भाव-बंध होता तो !!

आई पूर्ण बरी झाली.  घरी आली.  आमची सुट्टी संपून आम्ही पण आपापल्या घरी आलो.  आई आणि राजाबाईचं रुटीन पुन्हा एकदा सुरु झालं.  आईनं आता त्यांना क्रोशिया शिकवायला सुरवात केली होती.  सगळं व्यवस्थित सुरु असतांनाच आईला हार्ट अटॅक आला आणि आई तडकाफडकी गेली.  सगळंच संपलं होतं.  ज्या आईसाठी त्या आमच्या घरात आल्या ती आईच आता राहिली नव्हती.  मी जेव्हा तिकडे पोचले तेव्हा माझ्या गळ्यात पडून त्या हमसाहमशी रडल्या.  माझ्याइतकाच किंबहुना माझ्याहीपेक्षा जास्त अधिकार होता त्यांना रडण्याचा.  खूप खूप सेवा केली होती त्यांनी आईची.

आईच्या दु:खात त्या आमच्याइतक्याच व्याकुळ होत्या.  घरच्या एक महत्वाच्या सभासद म्हणून त्या सगळ्या विधींमधे सामील होत्या.  सगळं झाल्यानंतर जेव्हा मी परत निघाले तेव्हा त्यांना कडकडून मिठी मारली, रडले.  आईच्या जाण्याचं माझं दु:ख, तितक्याच तीव्रतेनं समजून घेणार्‍या राजाबाई त्या क्षणी फार जवळच्या वाटल्या.  यानंतर त्यांची भेट होणं किती शक्य आहे ते माहित नाही पण जातांना त्यांचं “ताई, मधून मधून फोन करत जा….” हे डोळ्यात पाणी आणून म्हटलेलं वाक्य मी कधीच विसरु शकणार नाही.  नक्कीच मागच्या जन्मीचा काहीतरी विलक्षण ऋणानुबंध असावा त्यांचा आमच्याशी !! नावासारखीच मनाची श्रीमंती असणार्‍या राजाबाई आम्हाला कायमचं त्यांच्या ऋणात बांधून निरोप घेत होत्या !!  आमच्या मनातला एक कोपरा त्यांनी स्वत:च्या नावाने राखून ठेवायला आम्हाला भाग पाडलं होतं.

सवतीवर, तिच्या मुलांवर आणि नवर्‍यावर जीवापाड प्रेम करणारी राजाबाई, रक्ताचं नातं नसतांनाही ह्या कोण, कुठल्या आज्जीची मनापासून सेवा करणारी  राजाबाई ह्यातली श्रेष्ठ कोण म्हणावी ?? कुठल्या अजब रसायनाने बनली होती ही राजाबाई…… आम्ही फक्त विचारच करत राहणार. पण ही राजाबाई मात्र आमच्या सगळ्यांच्या मनावर नेहेमीसाठी अधिराज्य गाजवत राहणार हे नक्की.

हा माझा लेख मायबोलीच्या यंदाच्या दिवाळी अंकात “थांग-अथांग” ह्या सदरात प्रकाशित झाला.

http://vishesh.maayboli.com/node/952